ایرانیان ژنراتور پارس

دژنکتور و معرفی انواع آن

دژنکتور:
دژنکتورکلیدی است که علاوه بر قطع و وصل خط، حفاظت شبکه را نیز بر عهده دارد و در شرایط اتصال کوتاه شدن شبکه بوسیله عملکرد رله ها قسمت معیوب را مجزا مینماید. دژنکتور طوری طراحی شده اند که بطور اتوماتیک از طریق رله یا بطور دستی از اتاق فرمان و همچنین از محل ، در شرایط تحت ولتاژ و زیر بار و در زمان اتصال کوتاه که جریان عبوری از مدار ممکن است تا 10 برابر جریان نامی در دژنکتور باشد، قادرند مدار را قطع نمایند بدون آنکه آسیبی به آن برسد.
دژنکتورهااز دو قسمت اصلی تشکیل شده است که عبارتند از :
 1) محفظه قطع                                                                               2) مکانیزم عمل کننده
 
محفظه قطع:
محل قطع و وصل جریان میباشد و محفظه ای است با یک کنتاکت متحرک و یک کنتاکت ثابت ، اتصال کنتاکت متحرک و یا جدا شدن آن ازکنتاکت ثابت، همراه با قوس الکتریکی میباشد که با توجه به پیش بینی های بعمل آمده در این محفظه خفه میگردد . انتهای کنتاکتهای ثابت و متحرک تا خارج از محفظه قطع هدایت شده و سیمهای فشار قوی به آن وصل میشوند . از آنجا که قطع کلید معمولا” در هنگام بروز عیب و یا در زیر بار صورت میگیرد ، قوس پدید آمده در هنگام قطع از قوس حاصل در هنگام وصل کلید شدیدتر میباشد . برای اینکه عمل قطع در حداقل زمان و با سرعت کافی صورت پذیرد ، لازم است تا سرعت حرکت کنتاکت متحرک بالا باشد و از مواد عایقی اضافی برای خفه نمودن سریعتر قوس نظیر روغن ، هوای فشرده و غیره استفاده نمود .
با افزایش ولتاژ از 63 kv و بالا رفتن جریان ، فاصله بین دو کنتاکت افزایش یافته ، وسعت و دامنه قوس شدت می یابد بطوریکه خاموش کردن قوس و کاهش زمان قطع کلید مشکل تر میگردد در این حالت برای محدود نمودن طول قوس از چندین محفظه قطع که بطور سری به یکدیگر متصل میگردند استفاده میشود . با این عمل ولتاژ بین کنتاکتها در هر محفظه نسبت به تعداد محفظه های قطع کاهش می یابد در حالیکه جریان عبور کرده از کلید در کلیه کنتاکتها و محفظه های قطع معادل بوده و تغییری نمی یابد . به عنوان مثال چنانچه ولتاژ خط 230 کیلوولت و عمل قطع در دو محفظه قطع صورت گیرد ، ولتاژ واقع بر هر محفظه معادل 115 کیلوولت میباشد در حالیکه جریان بار و یا جریان عبور کرده از محفظه های قطع برابر میباشند . حرکت کنتاکتهای متحرک در دو محفظه قطع ، کاملا” همزمان صورت میگیرد . به همین جهت کلیه کنتاکتهای متحرک در محفظه های قطع از یک مکانیزم عمل کننده مشترک فرمان گرفته و عمل مینمایند .
2) مکانیزم عمل کننده
مکانیزم عمل کننده نیروی لازم جهت حرکت کنتاکت متحرک را تامین مینماید و از طریق یک اهرم ایزوله ، به کنتاکت متحرک متصل و انرژی لازم را از طریق این اهرم به آن منتقل مینماید . همچنین لحظه حرکت کنتاکت متحرک را نیز برای قطع یا وصل کلید کنترل مینماید و فرمان صادر شده از رله های حفاظتی و یا تابلو کنترل ، توسط مکانیزم عمل کننده کلید دریافت شده ، سپس انرژی لازم جهت حرکت کنتاکت محرک به آن داده میشود
برای اینکه حرکت کنتاکت متحرک در حداقل فاصله زمانی پس از دریافت فرمان قطع صورت پذیرد ، انرژی فوق بصورت ذخیره شده و آماده انتقال به کنتاکت متحرک پیش بینی میشود . با صدور فرمان قطع این انرژی به کنتاکت متحرک منتقل و باعث حرکت آن میشود . انرژی فوق توسط موتورها و سایر تجهیزات تولید انرژی به سهولت میتواند تامین گردد ، ولی تامین انرژی توسط این تجهیزات با تاخیر زمانی همراه میباشد . این کار تنها از طریق ذخیره انرژی ممکن است . بطوریکه در لحظه مورد نظر و بدون هیچگونه فاصله زمانی انرژی آماده در اختیار کنتاکت متحرک قرار گیرد . ذخیره انرژی بصورت فنر شارژ شده ، روغن تحت فشار، هوای فشرده انجام میشود. در هنگامیکه کلید باز و بسته میشود فنر و یا روغن توسط موتور الکتریکی یا هندل دستی ، تحت فشار قرار گرفته و مقداری انرژی مکانیکی در خود ذخیره مینماید .
مهمترین کلید های قدرت به شرح زیر می باشند : 
 
کلید قدرت روغنی (OCBS):
این کلید از یک تانک فولادی پر از روغن عایقی تشکیل شده است.اگر اضافه باری به وجود آید ،پیچک قطع یک فنر قوی را آزاد می کند که سبب کشیده شدن میله عایق وباز شدن کنتاکت ها میگردد . به محض جدا شدن کنتاکت ها جرقه شدیدی ایجاد می شود که سبب تبخیر روغن در اطراف جرقه می گردد . فشار گاز های داغ ایجاد اغتشاشی در اطراف کنتاکت ها میکند که سبب چرخش روغن خنک در اطراف قوس شده ،آن را خا موش می کند . در کلیدهای پر قدرت مدرن قوس در مجاورت یک محفظه انفجار قرار میگیرد، به طوری که گازهای داغ سبب جریان شدید روغن می گردند . این جریان شدید در اطراف قوس برای خاموش کردن آن جاری می شود . سایر انواع کلیدهای قدرت به صورتی طراحی شده اند که قوس الکتریکی در آن توسط یک میدان مغناطیسی خودایجاد شده منحنی وار و طولانی می شود و به قوس در برابر یک سری بشقاب های عایقی دمیده می شود ، به طوری که قوس تکه تکه شده خنک می شود.
کلید قدرت روغنی
کلید قدرت هوایی:
این کلید ها مدار با دمیدن هوای فشرده با سرعت ما فوق صوت به کنتاکت های باز شده قطع می کنند . هوای فشرده در یک مخزن با فشار حدود MPa3 ذخیره شده و توسط یک کمپرسور در پست پر می شود . پر قدرتترین کلید قدرت می تواند جریانهای اتصال کوتاه ۴۰ کیلو آمپر را در ولتاز خط ۷۶۵ کیلو ولت را در مدت زمان ۳ تا ۶ سیکل در یک خط hz60 قطع کند . صدایی که از دمیدن هوا ایجاد می شود آن قدر بلند است که از صدا خفه کن در صورت نزدیکی کلید قدرت به مناطق مسکونی باید استفاده می شود .
کلید قدرت هوایی
کلید قدرت SF6:
این کلید کاملا بسته و با گاز عایق شده در هر کجا که فضا کم با شد مانند پست های اول شهر به کار می رود . این کلید ها از انواع دیگر با قدرت های مشابه خیلی کوچکتر و از کلید های هوایی نیز کم صداتر است.
کلید قدرت هوایی
کلید قدرت خلا:
این کلید ها با اصول متفاوتلی از دیگر کلید ها کار می کنند ، زیرا هیچ گازی برای یونیزه شدن در موقع باز شدن کنتاکت ها وجود ندارد . این کلیدها کاملا آب بندی می باشند ودر نتیجه ساکت بوده وهیچ گاه در معرض آلودگی هوا قرار نمی گیرند . ظرفیت قطع انها به حدود kv 30 محدود می شود و برای ولتازهای بالاتر از اتصال سری چند کلی استفاده می شود . از این کلیدها اغلب در سیستم های مترو استفاده می شود.
کلید قدرت خلاء کلید قدرت خلاء
 
 

نکات کاربردی در انتخاب دژنکتور

انتخاب صحیح دژنکتور به ظرفیت قطع بستگی دارد. این ظرفیت باید بالاتر از جریان اتصال کوتاه باشد.

بنابراین، محاسبات دقیق شبکه ضروری است. همچنین، ولتاژ نامی کلید باید با ولتاژ خط همخوانی داشته باشد.

اگر ولتاژ نامی کمتر باشد، خطر شکست عایق وجود دارد. در نتیجه، انتخاب نامناسب باعث آسیب به تجهیزات می‌شود.

برای سیستم‌های صنعتی، کلیدهای SF6 گزینه مناسبی هستند. این کلیدها حجم کم و عملکرد قابل اعتمادی دارند.

اما در محیط‌های آلوده، کلیدهای خلا بهتر عمل می‌کنند. کلیدهای خلا در برابر اکسیداسیون مقاوم هستند.

بنابراین، عمر مفید طولانی‌تری دارند. برای خرید تجهیزات حفاظتی مطمئن، می‌توانید از کلید اتوماتیک کامپکت 225 آمپر هیوندای غیر قابل تنظیم استفاده کنید.

عیب‌یابی و نگهداری دژنکتور

بازرسی دوره‌ای مکانیزم عمل‌کننده بسیار مهم است. فنرهای شارژ شده باید بدون نشتی عمل کنند.

اگر انرژی فنر ضعیف باشد، سرعت قطع کاهش می‌یابد. در نتیجه، زمان قطع کلید افزایش می‌یابد.

این امر می‌تواند به کنتاکت‌ها آسیب برساند.

تمیز نگه داشتن عایق‌ها و کنتاکت‌ها الزامی است. گرد و غبار می‌تواند باعث نشتی جریان شود.

بنابراین، استفاده از مواد عایق مناسب توصیه می‌شود. همچنین، روغن‌های عایق باید به صورت دوره‌ای آزمایش شوند.

اگر روغن آلوده باشد، قدرت عایقی آن کم می‌شود. در کلیدهای روغنی، تعویض روغن حیاتی است.

تأثیر ولتاژ و جریان بر عملکرد

با افزایش ولتاژ، فاصله بین کنتاکت‌ها زیاد می‌شود. این امر خاموش کردن قوس را دشوارتر می‌کند.

بنابراین، در ولتاژهای بالا از چند محفظه سری استفاده می‌شود. هر محفظه بخشی از ولتاژ را تحمل می‌کند.

در نتیجه، فشار روی هر کنتاکت کاهش می‌یابد.

جریان عبوری در تمام محفظه‌ها یکسان است. اما ولتاژ بین کنتاکت‌ها تقسیم می‌شود.

این طراحی از ایجاد جرقه‌های مخرب جلوگیری می‌کند. همچنین، سرعت عملکرد مکانیزم باید بسیار بالا باشد.

اگر تاخیر وجود داشته باشد، آسیب به شبکه وارد می‌شود. بنابراین، تنظیم دقیق رله‌ها ضروری است.

مقایسه انواع کلیدهای قدرت

کلیدهای هوایی صدای زیادی تولید می‌کنند. بنابراین، در مناطق مسکونی نیاز به صدا خفه‌کن دارند.

اما کلیدهای SF6 بسیار کم‌صدا هستند. این کلیدها برای پست‌های شهری مناسب‌اند.

همچنین، فضای کمتری اشغال می‌کنند.

کلیدهای خلا کاملاً آب‌بندی شده‌اند. بنابراین، در برابر آلودگی هوا مقاوم‌اند.

این کلیدها برای سیستم‌های مترو ایده‌آل هستند. اما ظرفیت قطع آن‌ها محدود است.

برای ولتاژهای بالاتر، نیاز به اتصال سری چند کلید است. در نتیجه، طراحی مدار باید دقیق باشد.

نقش رله‌ها در حفاظت

رله‌ها فرمان قطع را به مکانیزم می‌فرستند. این فرمان در زمان اتصال کوتاه صادر می‌شود.

بنابراین، سرعت پاسخ رله بسیار مهم است. اگر رله دیر عمل کند، آسیب گسترده‌تر می‌شود.

در نتیجه، هماهنگی رله و کلید حیاتی است.

تنظیمات رله باید بر اساس جریان نامی باشد. همچنین، منحنی زمان-جریان باید بررسی شود.

اگر تنظیمات نادرست باشد، قطع بی‌مورد رخ می‌دهد. این امر باعث اختلال در شبکه می‌شود.

بنابراین، بازرسی دوره‌ای رله‌ها لازم است.

اهمیت ذخیره انرژی مکانیکی

انرژی لازم برای حرکت کنتاکت از قبل ذخیره می‌شود. این انرژی می‌تواند فنر، روغن یا هوا باشد.

بنابراین، سیستم ذخیره انرژی باید سالم باشد. اگر انرژی تمام شود، کلید عمل نمی‌کند.

در نتیجه، موتورهای شارژ باید فعال باشند.

هندل دستی برای موارد اضطراری طراحی شده است. اما استفاده از آن نیاز به دقت دارد.

همچنین، ایمنی اپراتور باید رعایت شود. اگر مکانیزم گیر کند، تلاش دستی خطرناک است.

بنابراین، ابتدا علت گیر کردن بررسی شود.

تأثیر دما بر عملکرد

دمای محیط بر عایق‌ها و روغن تأثیر می‌گذارد. اگر دما خیلی بالا باشد، روغن اکسید می‌شود.

در نتیجه، قدرت عایقی روغن کاهش می‌یابد. بنابراین، خنک‌کاری مناسب ضروری است.

همچنین، تهویه پست باید بررسی شود.

کلیدهای خلا در دماهای مختلف پایدارترند. اما کلیدهای روغنی به دما حساس‌اند.

بنابراین، در مناطق سردسیر نیاز به گرم‌کن دارند. اگر روغن سفت شود، عملکرد مکانیزم مختل می‌شود.

در نتیجه، نگهداری فصلی مهم است.

بررسی کنتاکت‌ها و فرسایش

کنتاکت‌ها در هر قطع و وصل فرسوده می‌شوند. این فرسایش باعث افزایش مقاومت تماس می‌شود.

بنابراین، داغ شدن کنتاکت‌ها محتمل است. اگر داغی زیاد باشد، جوش خوردن رخ می‌دهد.

در نتیجه، تعویض کنتاکت‌ها لازم است.

بازرسی بصری کنتاکت‌ها را انجام دهید. اگر تغییر رنگ دیدید، مشکل جدی است.

همچنین، ضخامت کنتاکت را اندازه بگیرید. اگر زیر حد مجاز باشد، تعویض کنید.

در نتیجه، از قطع ناگهانی جلوگیری می‌شود.

اهمیت هماهنگی با ژنراتور

دژنکتور باید با مشخصات ژنراتور هماهنگ باشد. جریان نامی ژنراتور نقطه شروع است.

بنابراین، ظرفیت کلید باید بالاتر باشد. اگر کلید ضعیف باشد، در بار کامل قطع می‌کند.

این امر باعث خاموشی ناخواسته می‌شود.

رگولاتور ولتاژ نیز نقش مهمی دارد. نوسان ولتاژ به کلید فشار می‌آورد.

بنابراین، پایداری ولتاژ را بررسی کنید. برای اطلاعات بیشتر درباره قطعات ژنراتور، مقاله خرید رگولاتور ولتاژ ژنراتور را مطالعه کنید.

در نتیجه، سیستم یکپارچه می‌شود.

هوش مصنوعی صنعتی

سوالات تخصصی خود را بپرسید پاسخ از اسناد معتبر داده میشه

گفتگو

مدیریت

‫3 نظر

  • نودی گفت:

    عالیی بود مث همیشه

  • زرین فکر گفت:

    اگر دژنکتور را از زبان فرانسوی به انگلیسی ترجمه کنیم به کلمه Circuit breaker خواهیم رسید که همان بریکر یا مدار شکن یا به اصطلاح قطع کننده است.
    پس متوجه شدیم بریکر و دژنکتور در حقیقت کلید های قابل قطع زیر بار هستند اما به صورت عمومی و بازاری اگر بررسی کنیم، در برق فشار متوسط و فشار قوی کلید های قابل قطع زیر بار را دژنکتور می گونید و کلید هایی مانند کلید مینیاتوری کلید اتومات و… که در تابلو برق صنعتی از آنها استفاده می شود را بریکر میگویند.

  • پریسا گفت:

    یاسلام ممنون از مطالب مفیدتوک. میخواستم سوال کنم چه فرقی بین دژنکتور و بریکر وجود دارد؟
    ممنون میشم جواب رو برام ایمیل کنید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *